Dobra informacja jest taka, że co do zasady poddasze z wiązarów można wykorzystać na strych lub pokoje. Istnieje jednak pewne zastrzeżenie – projekt konstrukcji powinien uwzględniać taką funkcję. Miejsce na przechowywanie rzeczy wymaga innych założeń niż sypialnia z meblami i ścianami działowymi. Gdy jesteśmy na etapie, że dopiero ustalamy projekt domu, nie będzie to problematyczne. Jednak gdy dach już stoi, możliwość adaptacji powinien ocenić konstruktor. Niestety samo ułożenie podłogi nie sprawi, że poddasze będzie nadawało się do zamieszkania.
Projekt domu a możliwość wykorzystania poddasza z wiązarów
O możliwości wykorzystania poddasza z wiązarów decydują trzy rzeczy: przestrzeń między elementami wiązarów, wysokość pod skosami oraz nośność konstrukcji podłogi. Żeby powstał strych, potrzebne są dostępne miejsce do przechowywania i konstrukcja obliczona na jego obciążenie. Pokoje wymagają dodatkowo przestrzeni, w której można wygodnie stać, poruszać się i ustawić meble.Układ wiązarów musi odpowiadać tym potrzebom.
W typowej kratownicy ukośne elementy mogą przecinać środek poddasza, uniemożliwiając urządzenie pokoju nawet pod wysokim dachem. Projekty domów z wiązarami, które mają posiadać poddasze użytkowe pozostawiają wewnątrz miejsce na pomieszczenia.
Najwięcej powie przekrój projektu. Pokaże, gdzie można stanąć, którędy przejść i ile powierzchni zajmą niskie skosy. Wymiary trzeba oceniać z uwzględnieniem ocieplenia i wykończenia, które zmniejszą dostępną przestrzeń.
Poddasze użytkowe czy nieużytkowe – co to oznacza przy wiązarach
Przy planowaniu adaptacji poddasza pojawiają się dwa terminy, które warto znać. Poddasze użytkowe jest przeznaczone do korzystania z znajdujących się tam pomieszczeń – w tym artykule chodzi o pokoje mieszkalne. Poddasze nieużytkowe nie jest przygotowane do takiej funkcji. Może być wykorzystywane jako strych do przechowywania, ale tylko wtedy, gdy konstrukcję zaprojektowano również na takie obciążenia.
Wybór wpływa na dwa osobne koszty – koszt konstrukcji oraz urządzenia poddasza. Wariant mieszkalny może wymagać innego układu wiązarów i rozwiązania stropu. Do tego dochodzą schody, ocieplenie, okna, instalacje i wykończenie. Różnicę w cenie samych wiązarów można określić dopiero po porównaniu projektów dla konkretnego domu.
Przy ocenie późniejszej adaptacji konstruktor sprawdza, jakie użytkowanie przewidziano w dokumentacji. Jeżeli zaprojektowano wyłącznie poddasze nieużytkowe, urządzenie pokojów może wymagać wzmocnienia stropu i przebudowy dachu. Oszczędność na początku może więc oznaczać większy wydatek przy zmianie przeznaczenia. Dlatego plany przyszłej adaptacji warto zgłosić przed zamówieniem konstrukcji.
Co przewidzieć w projekcie, jeśli pod dachem mają powstać pokoje?
Wysokość w najwyższym punkcie nie wystarczy. Liczy się również to, ile wygodnej przestrzeni pozostanie pod skosami po ociepleniu i wykończeniu. Na rzucie warto sprawdzić, gdzie zmieszczą się łóżko, szafa i przejście między nimi.
Potrzebne są też schody z odpowiednio zaplanowanym otworem, doświetlenie, wentylacja, ogrzewanie i miejsce na instalacje. Każdy z tych elementów wpływa na projekt – schody zajmują powierzchnię także na parterze, a okna dachowe trzeba skoordynować z konstrukcją.
Jeśli dopiero wybierasz projekt, pomocne będzie porównanie: dom szkieletowy z poddaszem użytkowym czy parterowy.
Poddasze z wiązarów a późniejsza adaptacja
To czy poddasze z wiązarów będzie można zaadaptować na późniejszym etapie zależy od pierwotnego projektu i stanu konstrukcji. Konstruktor sprawdza, jakie obciążenia przyjęto, jak pracują wiązary i strop oraz co zmieni planowana przebudowa. Ocenia również możliwość wykonania otworu na schody.
Czasem zakres prac obejmie wzmocnienia lub dodatkową konstrukcję stropową. Bywa też, że układ wiązarów tak utrudnia urządzenie pokojów, że przebudowa przestaje być opłacalna. Dlatego najpierw warto ustalić możliwości techniczne i koszty, a dopiero potem zamawiać materiały.
Pod żadnym pozorem nie powinno się ingerować w konstrukcję dachu. Nie wolno samodzielnie wycinać krzyżulców ani zmieniać połączeń, żeby zrobić przejście. Przykręcenie płyt OSB do dolnych pasów również nie oznacza, że powstała podłoga o nośności odpowiedniej dla pokoju.
Co ustalić z projektantem przed zamówieniem wiązarów?
Zamiast „przydałby nam się strych z wiązarów”, lepiej powiedzieć: potrzebuję miejsca na sprzęt sezonowy albo chcę za kilka lat urządzić dwa pokoje dla gości. Warto określić potrzebną powierzchnię, sposób dostępu i to, czy poddasze będzie wykańczane od razu.
Jako producent wiązarów dachowych projektujemy, produkujemy i montujemy wiązary dachowe. Przy zapytaniu o wycenę dołącz projekt domu i opisz planowane wykorzystanie poddasza, również to przyszłe. Na tej podstawie dobierzemy rozwiązanie i przygotujemy wycenę uwzględniającą potrzebną przestrzeń.
