Zwichrzenie belki to utrata stateczności elementu konstrukcyjnego polegająca na jednoczesnym wygięciu belki na bok oraz jej skręceniu pod wpływem obciążeń.
Zjawisko to występuje najczęściej w smukłych belkach zginanych, gdy ich pas ściskany nie ma odpowiedniego podparcia bocznego. W rezultacie belka zamiast odkształcać się wyłącznie w płaszczyźnie obciążenia zaczyna zmieniać swoje położenie przestrzenne. Prowadzi to do zmniejszenia jej nośności.
Zwichrzenia nie należy mylić z wyboczeniem, które dotyczy elementów ściskanych osiowo słupów i prętów. Zwichrzenie występuje w elementach zginanych, czyli belkach, i zawsze łączy wygięcie boczne ze skręceniem. Wspólny mianownikiem jest smukłość. To ona i to jak dobrze usztywniony jest element, decydują o wszystkim.
Ryzyko zwichrzenia belki zależy między innymi od długości elementu, jego smukłości, kształtu przekroju poprzecznego, sposobu podparcia oraz rodzaju i miejsca przyłożenia obciążenia. Im dłuższa belka i słabsze usztywnienie pasa ściskanego, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia tego zjawiska. Zwichrzenie uwzględnia się podczas projektowania konstrukcji drewnianych, ale także stalowych. Jest istotne również w przypadku innych elementów zginanych.
Przeciwdziałanie temu zjawisku sprowadza się do odebrania pasowi ściskanemu swobody ruchu na boki. Robią to stężenia, przewiązki i dodatkowe podpory boczne. W stropach i dachach nierzadko samo poszycie oraz łaty, które usztywniają belki na całej długości. W budownictwie szkieletowym warunek ten uwzględnia się już na etapie projektu przy doborze rozstawu i przekroju belek z drewna C24 oraz rozmieszczeniu stężeń w konstrukcji dachu.
