Wyboczenie elementu konstrukcyjnego to utrata stateczności smukłego elementu pod wpływem działania sił ściskających. Zjawisko to polega na nagłej zmianie kształtu elementu, najczęściej poprzez jego wygięcie na bok, mimo że naprężenia w materiale mogą być jeszcze niższe od jego wytrzymałości granicznej. Zjawisko dotyczy przede wszystkim elementów o dużej smukłości: słupów, prętów, rygli oraz ściskanych pasów i krzyżulców w kratownicach.
Ryzyko wyboczenia zależy między innymi od długości elementu, sposobu jego podparcia, kształtu przekroju poprzecznego oraz właściwości materiału. Im większa smukłość elementu konstrukcyjnego, tym większa podatność na utratę stateczności pod wpływem ściskania. Z tego powodu wyboczenie uwzględnia się w obliczeniach konstrukcji stalowych, drewnianych i żelbetowych. Eleement potrafi stracić nośność, zanim materiał w ogóle zbliży się do granicy swojej wytrzymałości.
W konstrukcjach drewnianych wyboczenie elementu konstrukcyjnego to jest istotne wszędzie tam, gdzie pracują smukłe elementy ściskane np. w kratownicach prefabrykowanych wiązarów dachowych czy w słupkach szkieletu ścian. Dobiera się je tak, aby długość wyboczeniowa i przekrój odpowiadały przenoszonym siłom. Samemu zjawisku przeciwdziała się przez zwiększenie przekroju, skrócenie długości wyboczeniowej albo wprowadzenie podparć i stężeń ograniczających swobodę wygięcia. W dachach tę funkcję pełnią między innymi stężenia połaciowe, które usztywniają konstrukcję i zabezpieczają ściskane elementy wiązarów przed utratą stateczności.
