Praca cieplna materiałów to zjawisko polegające na zmianach wymiarów elementów budowlanych wywołanych zmianami temperatury. Wynika z rozszerzalności i kurczliwości cieplnej materiałów, które powodują ich wydłużanie się podczas nagrzewania oraz skracanie w trakcie ochładzania.
Praca cieplna materiałów występuje we wszystkich elementach konstrukcji i wykończenia. Jej skala jednak zależy od rodzaju materiału, zakresu zmian temperatury, długości elementu oraz warunków jego zamocowania. Szczególnie istotna jest w elementach narażonych na bezpośrednie oddziaływanie czynników atmosferycznych. Ma znaczenie także w konstrukcjach o dużych rozpiętościach lub długościach.
Niewłaściwe uwzględnienie pracy cieplnej materiałów może prowadzić do powstawania naprężeń, odkształceń, rys i pęknięć. Może powodować również uszkodzenia połączeń i warstw wykończeniowych. Dlatego zjawisko to jest uwzględniane w projektowaniu poprzez stosowanie dylatacji i szczelin kompensacyjnych oraz odpowiednich rozwiązań montażowych umożliwiających swobodne odkształcenia termiczne.
